Mỹ siết chặt rào cản với drone và robot: Liệu có ngăn được lợi thế quy mô của Trung Quốc?

Trong những tháng gần đây, Washington đã liên tục thắt chặt các quy định đối với hệ thống robot tiên tiến và áp thuế cao lên drone nhập khẩu. Động thái này được chính phủ Mỹ giải thích là nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, với các lệnh áp thuế drone bắt đầu có hiệu lực từ tháng 9 và mở rộng sang các linh kiện vào năm 2027.

Cuộc đua về quy mô và chi phí

Các lệnh hạn chế này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Mỹ nhằm kiểm soát công nghệ nước ngoài trong các ngành công nghiệp chiến lược. Danh sách Covered List của FCC, vốn trước đây nhắm vào các thiết bị viễn thông và giám sát từ Huawei, ZTE hay Hikvision, nay đã mở rộng phạm vi sang cả drone và các thiết bị robot tiên tiến.

Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành nhận định rằng Mỹ đang đối mặt với một thách thức lớn: Trung Quốc hiện đang thống trị thị trường robot hình người (humanoid) toàn cầu. Theo dữ liệu từ Counterpoint Research, 5 nhà sản xuất robot hình người lớn nhất thế giới trong nửa đầu năm 2026 đều đến từ Trung Quốc, chiếm tới 86% thị phần toàn cầu. Lợi thế này không chỉ nằm ở giá thành mà còn ở khả năng thu thập dữ liệu thực tế từ số lượng robot khổng lồ đang vận hành, giúp họ liên tục tối ưu hóa công nghệ.

Sự phân mảnh của thị trường toàn cầu

Thay vì tạo ra một sự tách biệt hoàn toàn giữa Mỹ và Trung Quốc, các chuyên gia dự đoán thị trường robot toàn cầu sẽ trở nên phân mảnh hơn. Trong khi Mỹ tập trung vào các hệ thống đòi hỏi tiêu chuẩn an ninh cao cho hạ tầng trọng yếu và quốc phòng, các công ty Trung Quốc có khả năng sẽ mở rộng sang các thị trường nhạy cảm về giá tại Đông Nam Á, Mỹ Latinh và Trung Đông.

Ông Ankur Saxena, giám đốc đầu tư tại TDK Ventures, nhấn mạnh: “Mỹ dẫn đầu về AI tiên tiến, phần mềm và đổi mới bán dẫn, nhưng Trung Quốc lại dẫn đầu về quy mô sản xuất, chuỗi cung ứng và chi phí”. Theo ông, không thể dùng các lệnh trừng phạt để thay thế cho một đường cong chi phí hiệu quả; Mỹ cần những khoản đầu tư dài hạn để xây dựng năng lực sản xuất thực sự.

Tương lai của ngành công nghiệp robot

Thị trường robot có khả năng sẽ chuyển dịch theo hướng khu vực hóa. Các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan có thể đóng vai trò là “trung gian” với thế mạnh về linh kiện điện tử, pin và tự động hóa công nghiệp. Tuy nhiên, việc thay thế hoàn toàn chuỗi cung ứng từ Trung Quốc là điều gần như không thể trong ngắn hạn.

Cuộc cạnh tranh sắp tới sẽ không chỉ dừng lại ở bản thân các robot, mà còn là cuộc chiến về công nghệ năng lượng và kiến trúc payload. Khi drone và robot ngày càng trở nên mạnh mẽ, các hạn chế về pin và hệ thống năng lượng sẽ trở thành điểm nóng mới trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.

Nguồn tham khảo: TechCrunch