Cuộc chiến robotaxi: Uber và Waymo đối đầu trong nỗ lực vận động hành lang tại Washington D.C.

Một dự luật mới tại Washington D.C. nhằm cho phép xe tự hành (AV) hoạt động thương mại đang trở thành “phép thử” quan trọng cho chiến lược robotaxi của Uber. Thay vì chỉ đơn thuần đầu tư hay hợp tác với các nhà phát triển công nghệ, Uber đang chủ động định hình các quy định pháp lý, tạo ra thế đối đầu trực diện với đối tác kinh doanh của mình là Waymo.

Tranh cãi về mô hình vận hành

Uber hiện đang phản đối dự luật này với lập luận rằng nó có thể tạo ra thế độc quyền cho Waymo và gây ảnh hưởng tiêu cực đến các tài xế con người. Thay vào đó, Uber vận động cho một hệ thống “hybrid” (lai), nơi robotaxi bắt buộc phải hoạt động trên cùng một mạng lưới gọi xe tích hợp cả tài xế con người. Theo đại diện chính sách của Uber, mô hình này giúp người dùng có quyền lựa chọn, đồng thời giải quyết các vấn đề về tắc nghẽn giao thông và hỗ trợ người khuyết tật mà xe tự lái hiện chưa thể đáp ứng tốt.

Ngược lại, Waymo – công ty thuộc Alphabet – ủng hộ dự luật này. Họ cho rằng khung pháp lý mới sẽ cho phép triển khai xe tự hành an toàn, hỗ trợ giao thông công cộng và đảm bảo tính công bằng mà không cần hạn chế các nền tảng như Uber.

Các rào cản trong dự luật

Dự luật do Ủy viên Hội đồng Charles Allen đề xuất không chỉ cho phép thử nghiệm mà còn mở đường cho các hoạt động thương mại không người lái. Tuy nhiên, các yêu cầu đi kèm đang gây tranh cãi lớn:

• Chi phí tài chính: Phí đăng ký 1 triệu USD và phí cấp phép không hoàn lại lên tới 5 triệu USD được cho là rào cản lớn đối với các doanh nghiệp nhỏ.
• Thuế VMT (Vehicle Miles Traveled): Mức thuế 0,15 USD mỗi dặm bị các nhà phát triển AV coi là quá cao.
• Báo cáo dữ liệu: Yêu cầu báo cáo sự cố trong vòng 8 đến 72 giờ tùy loại hình đội xe.

Chiến lược “bảo vệ và mở rộng” của Uber

Uber đang tích cực đầu tư vào hơn 30 công ty công nghệ AV trên toàn cầu và thành lập đơn vị AV Labs để thu thập dữ liệu lái xe thực tế. Động thái thúc đẩy mô hình mạng lưới hybrid được xem là cách để Uber bảo vệ vị thế dẫn đầu trong thị trường gọi xe. Nếu thành công, các nhà phát triển AV như Waymo sẽ buộc phải đưa xe của họ lên các ứng dụng như Uber, hoặc phải tự thuê tài xế con người để cạnh tranh.

Giới quan sát cho rằng đây là bước đi mang tính “chiếm lĩnh quy định” (regulatory capture) của Uber. Tuy nhiên, phía Uber khẳng định họ đã rút kinh nghiệm từ những sai lầm trong quá khứ và đang chuyển hướng sang hợp tác thay vì đối đầu với các thành phố.

Mối quan hệ “cơm không lành, canh không ngọt”

Mối quan hệ giữa Uber và Waymo vốn đã phức tạp từ sau vụ kiện về đánh cắp bí mật thương mại năm 2017. Dù từng hợp tác triển khai robotaxi tại Phoenix, Austin và Atlanta, sự căng thẳng gần đây đã lộ rõ. Các lãnh đạo cấp cao của Uber đã công khai chỉ trích hành vi của xe Waymo là “đáng sợ” và không an toàn, trong khi Waymo cũng không đồng tình với các nỗ lực hạn chế mạng lưới AV của Uber.

Cuộc chiến tại Washington D.C. chỉ là khởi đầu cho một cuộc tranh luận rộng lớn hơn về tương lai của ngành giao thông. Trong khi Waymo hướng tới một tương lai thuần tự hành, Uber lại đặt cược vào một hệ sinh thái lai, nơi con người và máy móc cùng tồn tại trên một nền tảng duy nhất.

Nguồn tham khảo: TechCrunch