Nghi vấn chip Nvidia bị cấm xuất khẩu được dùng để huấn luyện các mô hình AI hàng đầu tại Trung Quốc

Một nghiên cứu mới đây đã làm dấy lên những lo ngại về hiệu quả của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ từ Mỹ. Theo đó, các mô hình AI mã nguồn mở hàng đầu tại Trung Quốc được cho là đã sử dụng dòng chip Blackwell của Nvidia – loại phần cứng nằm trong danh sách hạn chế xuất khẩu của chính phủ Mỹ sang quốc gia này.

Will DePue, cựu nhà nghiên cứu tại OpenAI, đã phân tích cấu trúc trọng số (weights) của các mô hình ngôn ngữ lớn từ DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax và Ant Group. Kết quả cho thấy những mô hình này mang các dấu hiệu đặc trưng của quá trình huấn luyện trên chip Blackwell. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về việc làm thế nào các thực thể Trung Quốc có thể tiếp cận được nguồn tài nguyên tính toán mạnh mẽ như vậy.

Vấn đề từ các trung tâm dữ liệu ngoài khơi

Việc xuất hiện dấu vết của chip Blackwell không nhất thiết đồng nghĩa với việc vi phạm trực tiếp các luật xuất khẩu tại đại lục. Nhiều khả năng các công ty Trung Quốc đã tận dụng các trung tâm dữ liệu đặt tại nước thứ ba, điển hình là Malaysia. Dữ liệu từ Epoch AI ước tính có khoảng 275.000 bộ tăng tốc AI của Nvidia đã được nhập khẩu vào Malaysia trong giai đoạn 2024-2025, tạo ra một kẽ hở lớn trong chính sách kiểm soát của Mỹ.

Bê bối nhân sự và trách nhiệm doanh nghiệp

Bên cạnh vấn đề kỹ thuật, Nvidia đang đối mặt với khủng hoảng quản trị nghiêm trọng. CEO Jensen Huang đã rời công ty sau khi thừa nhận mối quan hệ cá nhân với Alice Huang, một lãnh đạo tại Megaspeed – công ty bị cáo buộc tham gia vào đường dây buôn lậu chip Nvidia vào Trung Quốc. Alice Huang cũng bị nghi ngờ có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc.

Sự việc này gây áp lực lớn lên Nvidia, đặc biệt khi các nhà điều tra chính phủ Mỹ đang xem xét liệu công ty có biết về các hoạt động buôn lậu này hay không. Trước đó, Nvidia từng khẳng định đã kiểm tra các trung tâm dữ liệu của Megaspeed và xác nhận tính hợp pháp của chúng.

Tác động đến thị trường và chính sách

Trong khi Mỹ cố gắng bảo vệ lợi thế cạnh tranh về AI, các lệnh cấm hiện tại đang gặp khó khăn trong việc ngăn chặn dòng chảy chip thông qua các con đường vòng. Các chuyên gia cho rằng, nếu Mỹ muốn duy trì ưu thế công nghệ, việc chỉ tập trung vào quyền sở hữu chip là chưa đủ mà cần kiểm soát chặt chẽ hơn đối với đối tượng sử dụng và vị trí lắp đặt thực tế của các hệ thống này.

Hiện tại, sự không chắc chắn vẫn bao trùm thị trường khi hàng trăm nghìn chip H200 đang bị tồn kho tại Hong Kong mà chưa rõ lý do. Liệu đây là chiến lược chuẩn bị cho một thỏa thuận thương mại mới hay là sự thận trọng trước các rủi ro an ninh, vẫn là một dấu hỏi lớn đối với giới quan sát công nghệ toàn cầu.

Nguồn tham khảo: TechCrunch