Tranh cãi nảy lửa: OpenAI bị cáo buộc ‘chơi xấu’ trong cuộc đua giải bài toán toán học thiên niên kỷ

Một cuộc tranh cãi gay gắt vừa nổ ra trong giới toán học và công nghệ sau khi Giáo sư Tristan Buckmaster (Đại học NYU) công bố các kết quả nghiên cứu đột phá về bài toán Navier–Stokes – một trong bảy bài toán Thiên niên kỷ (Millennium Prize Problems) với giải thưởng 1 triệu USD từ Viện Toán học Clay.

Theo ông Buckmaster, ông cùng cộng sự Levent Alpöge (nhà toán học tại Anthropic) đã thực hiện nghiên cứu này với sự hỗ trợ của các mô hình AI như Codex và Claude. Tuy nhiên, ngay trước khi công bố, họ phát hiện OpenAI đã âm thầm thực hiện một dự án song song dựa trên chính hướng đi mà họ đang theo đuổi.

Cáo buộc về sự thiếu minh bạch

Buckmaster cho biết, sau khi thông tin về tiến độ nghiên cứu của ông bị rò rỉ đến OpenAI, công ty này đã huy động một đội ngũ hùng hậu cùng lượng tài nguyên tính toán khổng lồ – tiêu tốn khoảng 300 tỷ output tokens, tương đương 22,5 triệu USD chi phí vận hành – để hoàn thiện lời giải trước ông. Đáng chú ý, phương pháp mà OpenAI sử dụng lại trùng khớp với hướng đi rất đặc thù mà nhóm của Buckmaster đã chọn, vốn không phải là hướng tiếp cận phổ biến trong cộng đồng toán học.

Giáo sư Buckmaster cũng bày tỏ lo ngại về việc dữ liệu từ các tương tác của ông trên mô hình Codex có thể đã được OpenAI sử dụng để huấn luyện hoặc gợi ý cho mô hình của họ, từ đó dẫn đến việc “sao chép” ý tưởng một cách gián tiếp.

Phản hồi từ phía OpenAI

Về phía mình, OpenAI khẳng định họ bắt đầu dự án vào ngày 1/9 sau khi nghe tin đồn về việc các bài toán Thiên niên kỷ đã được giải. Công ty này bác bỏ cáo buộc “xem trộm” công trình của người khác, đồng thời cho rằng dữ liệu người dùng không được truy cập để phục vụ mục đích này. Dù thừa nhận có khả năng dữ liệu phi định danh từ người dùng đã góp phần cải thiện mô hình, OpenAI khẳng định lời giải của họ khác biệt hoàn toàn về mặt kỹ thuật so với kết quả của nhóm Buckmaster.

Những góc khuất phía sau

Sự việc càng trở nên căng thẳng khi Buckmaster tiết lộ những cuộc đối thoại riêng tư với đại diện OpenAI. Ông cho biết đã bị gây áp lực phải loại bỏ tên cộng sự Alpöge khỏi công trình và nhận được những lời đe dọa về sự nghiệp nếu công khai vụ việc này.

Vụ việc này không chỉ là một tranh chấp học thuật đơn thuần mà còn đặt ra những câu hỏi lớn về đạo đức trong nghiên cứu AI, quyền sở hữu trí tuệ khi sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và sự chênh lệch quyền lực khi các tập đoàn công nghệ lớn có khả năng “đè bẹp” các nhà nghiên cứu độc lập bằng sức mạnh hạ tầng tính toán.

Nguồn tham khảo: TechCrunch