Chính phủ Mỹ ủng hộ OpenAI trong vụ kiện về bản quyền dữ liệu đào tạo LLM

Trong vụ kiện do tờ The New York Times khởi xướng chống lại OpenAI, chính quyền Tổng thống Trump đã chính thức can thiệp bằng một văn bản pháp lý dài 20 trang. Nội dung văn bản này đứng về phía nhà phát triển ChatGPT, bảo vệ quyền sử dụng các tài liệu có bản quyền để huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mà không cần xin phép.

Theo văn bản, chính phủ Mỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì một ngành công nghiệp AI mạnh mẽ và có tính cạnh tranh cao để thiết lập các tiêu chuẩn toàn cầu. Chính quyền khẳng định rằng việc giữ vững vị thế dẫn đầu về AI là ưu tiên chiến lược, dựa trên sắc lệnh hành pháp đã được ký kết vào năm ngoái.

Hiện nay, các LLM vận hành những chatbot phổ biến như ChatGPT, Claude hay Gemini đều được đào tạo trên các cơ sở dữ liệu khổng lồ, bao gồm sách, bài báo và nhiều phương tiện truyền thông có bản quyền. Các đơn vị xuất bản như The New York Times lập luận rằng hành động này là vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, cuộc tranh luận pháp lý xoay quanh khái niệm “sử dụng hợp lý” (fair use) vẫn chưa có hồi kết. Các công ty AI cho rằng quá trình đào tạo của họ mang tính “chuyển đổi” (transformative) – một yếu tố then chốt để được coi là hợp pháp theo luật bản quyền.

Văn bản từ chính phủ Mỹ cảnh báo: “Việc hạn chế sự phát triển của LLM dựa trên những hiểu lầm về học thuyết sử dụng hợp lý sẽ cản trở sự tiến bộ khoa học, sáng tạo, đồng thời gây tổn hại đến sự thịnh vượng và tăng trưởng kinh tế của nước Mỹ”.

Trước đó, các vụ kiện liên quan đến bản quyền AI thường có kết quả nghiêng về phía các công ty công nghệ. Điển hình là vụ việc của Anthropic, dù phải bồi thường 1,5 tỷ USD, nhưng tòa án không kết tội công ty này vì hành vi đào tạo AI, mà vì sử dụng các thư viện “shadow libraries” bất hợp pháp để lấy dữ liệu. Thẩm phán William Alsup từng ví việc đào tạo LLM giống như con người đọc sách để học hỏi và sáng tạo cái mới, thay vì sao chép nguyên bản.

Mặc dù văn bản can thiệp này không phải là một phán quyết cuối cùng từ Tòa án Quận phía Nam New York, nhưng nó mang sức nặng chính trị đáng kể và có thể ảnh hưởng đến hướng đi của các vụ tranh chấp bản quyền AI trong tương lai.

Nguồn tham khảo: TechCrunch