Cái giá môi trường của AI: Google và Amazon đối mặt với thách thức phát thải

Không còn là bí mật khi AI tiêu thụ năng lượng và tài nguyên nước ở mức độ chưa từng có trong lịch sử công nghệ số. Báo cáo bền vững mới nhất từ Google và Amazon đã làm rõ cái giá thực sự mà môi trường phải trả cho cuộc đua AI của các ông lớn công nghệ.

Sự gia tăng đáng báo động về phát thải

Dù cả Google và Amazon đều cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 (net-zero) trong tương lai, nhưng AI đang khiến mục tiêu này trở nên xa vời hơn. Theo báo cáo, tổng lượng khí thải carbon của Google đã tăng 25% so với năm ngoái, trong khi con số này ở Amazon là 16%. Mặc dù không trực tiếp đổ lỗi cho AI, các dữ liệu gián tiếp cho thấy sự gia tăng nhu cầu năng lượng từ các trung tâm dữ liệu (data center) là nguyên nhân chủ chốt.

Áp lực từ Scope 3 và hạ tầng phần cứng

Phần lớn sự gia tăng khí thải nằm ở danh mục Scope 3 – bao gồm các hoạt động gián tiếp như sản xuất phần cứng và xây dựng hạ tầng. Đối với Amazon và Google, việc mua sắm hàng loạt GPU và xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đã tạo ra gánh nặng carbon khổng lồ. Amazon cho biết chỉ riêng trong quý 4/2025, họ đã bổ sung hơn 1,2 gigawatt (GW) công suất trung tâm dữ liệu trên toàn cầu để đáp ứng nhu cầu khách hàng.

Thách thức trong việc chuyển đổi năng lượng

Trước đây, các tập đoàn công nghệ có thể dễ dàng bù đắp lượng khí thải bằng cách mua năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, AI đã thay đổi cuộc chơi. Nhu cầu điện năng quá lớn và liên tục khiến các công ty này bắt đầu quay lại với nhiên liệu hóa thạch, thậm chí đầu tư vào các nhà máy điện khí để đảm bảo vận hành ổn định cho các server AI.

Ngoài ra, quá trình sản xuất chip bán dẫn và xây dựng hạ tầng (sử dụng nhiều thép và xi măng) cũng là nguồn phát thải lớn. Các nhà máy sản xuất chip tiên tiến tại châu Á, nơi lưới điện vẫn phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, cùng với việc sử dụng các hóa chất có khả năng gây hiệu ứng nhà kính mạnh, đã góp phần làm trầm trọng thêm dấu chân carbon của các ông lớn công nghệ.

Con đường phía trước

Dù tình hình hiện tại khá phức tạp, các chuyên gia cho rằng mục tiêu net-zero vẫn có thể đạt được nếu các tập đoàn thay đổi chiến lược. Điều này đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ sản xuất thép và xi măng xanh, tăng cường mua sắm năng lượng tái tạo và tích cực tham gia vào các dự án loại bỏ carbon. Tuy nhiên, rõ ràng là việc theo đuổi AI đang khiến lộ trình phát triển bền vững của các tập đoàn này trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Nguồn tham khảo: TechCrunch