Tòa án Mỹ sẽ công khai tần suất chính phủ sử dụng spyware để giám sát

Mặc dù FBI đã sử dụng các kỹ thuật hack và phần mềm gián điệp (spyware) từ năm 1998, nhưng cho đến nay, chưa có dữ liệu công khai nào thống kê tần suất triển khai các công cụ này. Điều này sắp thay đổi đối với các trường hợp sử dụng spyware để can thiệp vào thông tin liên lạc thời gian thực.

Bắt đầu từ năm 2029, hệ thống tư pháp Hoa Kỳ sẽ công khai số lần thẩm phán cấp phép sử dụng các công cụ hack và spyware — được phân loại là Kỹ thuật điều tra mạng (NITs) — để thực hiện lệnh nghe lén. Văn phòng Hành chính của Tòa án Hoa Kỳ xác nhận rằng họ sẽ bắt đầu theo dõi danh mục giám sát mới này trong Báo cáo Nghe lén (Wiretap Report) năm 2028, dự kiến xuất bản vào năm sau đó.

Trong gần hai thập kỷ qua, các báo cáo này đã cung cấp thông tin chi tiết về số lượng lệnh nghe lén được phê duyệt, bao gồm phạm vi thẩm quyền, loại tội phạm bị điều tra và các dữ liệu liên quan khác. Việc bổ sung danh mục spyware là một bước tiến lớn nhằm minh bạch hóa các hoạt động giám sát điện tử.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng số liệu thống kê này chỉ phản ánh các trường hợp sử dụng spyware để chặn thông tin liên lạc (như cuộc gọi hoặc tin nhắn trên Signal, WhatsApp). Các hoạt động hack từ xa vào thiết bị để trích xuất dữ liệu lưu trữ như ảnh, tệp tin hay vị trí vẫn được coi là hoạt động khám xét (search) và không nằm trong phạm vi báo cáo này.

Thượng nghị sĩ Ron Wyden, người từ lâu đã vận động cho sự minh bạch trong giám sát điện tử, hoan nghênh quyết định này. Ông cho rằng người dân Mỹ hiện vẫn thiếu thông tin về các phương thức chính phủ đang sử dụng để theo dõi họ. Dù vậy, ông vẫn thúc đẩy việc thông qua Đạo luật Minh bạch Giám sát Chính phủ để thắt chặt hơn nữa các quy định.

Các chuyên gia an ninh mạng, bao gồm Eva Galperin từ Electronic Frontier Foundation (EFF), đánh giá đây là một chiến thắng quan trọng. Việc có dữ liệu cụ thể sẽ giúp tăng cường trách nhiệm giải trình của chính phủ, ngăn chặn tình trạng lạm dụng spyware dưới danh nghĩa công cụ điều tra “phẫu thuật” (surgical tool) khi số lượng triển khai thực tế có thể cao hơn nhiều so với dự đoán.

Hiện nay, một số quốc gia như Ý đã thực hiện việc công khai dữ liệu tương tự. Ví dụ, trong năm 2023, spyware đã được sử dụng nhắm vào hơn 4.300 mục tiêu tại quốc gia này. Các chuyên gia hy vọng động thái từ phía Mỹ sẽ tạo tiền đề cho các chính sách pháp lý chặt chẽ và thông tin hơn về vấn đề này trong tương lai.

Nguồn tham khảo: TechCrunch