Dự án noRecognition: Sử dụng ‘họa tiết đối kháng’ để vô hiệu hóa camera giám sát

Tại hội nghị an ninh mạng Def Con diễn ra ở Las Vegas, một dự án mang tên noRecognition đã thu hút sự chú ý khi chứng minh khả năng vô hiệu hóa các hệ thống camera giám sát tự động. Thay vì chặn tín hiệu video, giải pháp này sử dụng các họa tiết (pattern) đặc biệt được tạo ra bởi máy tính để đánh lừa các thuật toán nhận diện đối tượng.

Cơ chế hoạt động của ‘họa tiết đối kháng’

Bill Swearingen, tác giả của dự án, đã dành một năm để thực hiện hơn 31 triệu thử nghiệm nhằm tìm ra các mẫu họa tiết có khả năng khiến camera không thể nhận diện người hoặc phương tiện. Các thuật toán giám sát hiện đại thường quét qua khối lượng dữ liệu khổng lồ để tìm kiếm các đối tượng cụ thể (như biển số xe hoặc khuôn mặt). Họa tiết của Swearingen hoạt động bằng cách làm nhiễu khả năng phân tích của thuật toán, khiến đối tượng trở nên “vô hình” trước các cảnh báo tự động.

Swearingen chia sẻ rằng ông đã sử dụng mô hình học tăng cường (reinforcement learning) để huấn luyện hệ thống tự học cách tạo ra các họa tiết hiệu quả nhất. Mỗi khi một mẫu bị thuật toán phát hiện, mô hình sẽ tự điều chỉnh để tối ưu hóa khả năng che giấu. Hiện nay, hệ thống có thể tạo ra các mẫu mới mỗi phút, đạt hiệu quả cao trước 11 thuật toán mã nguồn mở phổ biến, bao gồm cả các công nghệ được sử dụng trong hệ thống đọc biển số Flock hay camera đeo người Axon.

Thử nghiệm thực tế tại Def Con

Trong buổi trình diễn công khai tại Def Con, Swearingen đã dán họa tiết này lên một chiếc Toyota Yaris đời 2009. Kết quả cho thấy chiếc xe đã thành công trong việc vượt qua sự nhận diện của camera Flock. Mặc dù vẫn còn một số thách thức kỹ thuật nhỏ, đặc biệt là ở phần bánh xe, nhưng đây là minh chứng rõ ràng cho thấy khả năng chống lại sự giám sát thuật toán trong môi trường thực tế.

Quyền riêng tư và tương lai của noRecognition

Swearingen nhấn mạnh rằng dự án này xuất phát từ mong muốn bảo vệ quyền riêng tư cá nhân trước làn sóng giám sát dày đặc tại các đô thị. Ông coi đây là cách để mọi người có quyền “từ chối bị theo dõi”.

Hiện tại, dự án đang triển khai các chiến dịch gây quỹ để đưa các họa tiết này lên trang phục như áo thun, áo hoodie và các tấm dán cho xe hơi. Để đảm bảo tính hiệu quả, Swearingen cho biết ông sẽ giữ kín những thuật toán mạnh nhất để tránh việc các nhà sản xuất camera tìm cách cập nhật và vô hiệu hóa chúng. Công việc huấn luyện mô hình vẫn đang tiếp tục diễn ra, với mục tiêu mỗi thất bại sẽ giúp hệ thống trở nên tinh vi hơn.

Nguồn tham khảo: TechCrunch