Mỹ đe dọa trừng phạt các mô hình AI Trung Quốc vì nghi vấn đánh cắp sở hữu trí tuệ

Bộ trưởng Tài chính Mỹ, Scott Bessent, vừa đưa ra cảnh báo cứng rắn rằng Washington sẽ tiến hành kiểm tra các mô hình AI mã nguồn mở từ Trung Quốc để tìm kiếm dấu hiệu đánh cắp sở hữu trí tuệ (IP). Nếu các cáo buộc này được xác thực, các công ty AI Trung Quốc có thể đối mặt với lệnh trừng phạt từ Mỹ.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, ông Bessent khẳng định chính quyền hiện tại ủng hộ sự phát triển của các mô hình mã nguồn mở, nhưng kiên quyết phản đối hành vi vi phạm bản quyền công nghệ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các mô hình AI từ Trung Quốc, điển hình như Kimi K3 của Moonshot AI, đang cho thấy sự tiến bộ vượt bậc, gây áp lực cạnh tranh trực tiếp lên các ông lớn như OpenAI và Anthropic.

Cuộc đua công nghệ leo thang

Trước đây, Mỹ đã áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip tiên tiến nhằm kiềm tỏa năng lực AI của Trung Quốc. Việc nhắm mục tiêu trực tiếp vào các mô hình AI được xem là bước leo thang mới trong cuộc chiến công nghệ giữa hai cường quốc. Một số nguồn tin cho biết chính quyền Mỹ thậm chí đang cân nhắc lệnh cấm toàn diện đối với các mô hình mã nguồn mở từ Trung Quốc, dù thông tin này vẫn còn gây nhiều tranh cãi.

Tranh cãi về kỹ thuật distillation

Tâm điểm của cuộc tranh luận nằm ở kỹ thuật model distillation – phương pháp chuyển giao khả năng từ một mô hình lớn sang hệ thống nhỏ hơn. Trong khi các phòng thí nghiệm AI lớn tại Mỹ coi đây là hành vi đánh cắp công nghệ, nhiều chuyên gia lại có góc nhìn khác. CEO của Hugging Face, ông Clem Delangue, cho rằng distillation chỉ là một phần nhỏ trong quy trình phát triển AI. Ông nhấn mạnh rằng sự trỗi dậy của AI Trung Quốc phần lớn đến từ các đội ngũ nghiên cứu tài năng và cách tiếp cận hợp tác cởi mở, thay vì chỉ dựa vào việc sao chép công nghệ từ Mỹ.

Thách thức pháp lý nội bộ

Bản thân các công ty AI tại Mỹ cũng đang đối mặt với những rủi ro pháp lý về dữ liệu huấn luyện. Điển hình là vụ việc Anthropic phải chi trả 1,5 tỷ USD sau khi bị cáo buộc sử dụng trái phép hàng triệu cuốn sách có bản quyền để huấn luyện mô hình. Điều này cho thấy ranh giới giữa “sử dụng hợp lý” (fair use) và vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực AI vẫn đang là một bài toán phức tạp đối với các nhà hoạch định chính sách toàn cầu.

Nguồn tham khảo: TechCrunch