Lãnh đạo thế giới lo ngại quyền kiểm soát AI của Mỹ

Tại Hội nghị thượng đỉnh G7 vừa qua, các nhà lãnh đạo thế giới, bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đã bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về khả năng Mỹ có thể cắt quyền truy cập vào các mô hình AI hàng đầu của nước này bất cứ lúc nào.

Ông Macron cảnh báo các nhà lãnh đạo G7 và những lãnh đạo cấp cao trong ngành AI – bao gồm CEO của Anthropic, OpenAI và Tổng thống Donald Trump – rằng việc Mỹ có thể “tắt công tắc” đột ngột không chỉ gây thiệt hại cho nền kinh tế của các đối tác châu Âu mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến chính các công ty AI.

Sự lo ngại này xuất phát từ việc chính quyền Trump gần đây đã chặn Anthropic xuất khẩu các mô hình Mythos 5 và Fable 5 với lý do an ninh quốc gia. Lệnh cấm được đưa ra sau khi Amazon báo cáo với Nhà Trắng rằng một số rào cản an toàn trong mô hình có thể bị bypass. Mặc dù các chuyên gia an ninh mạng cho rằng các lỗ hổng này cũng tồn tại ở những mô hình khác đang được cung cấp rộng rãi, các dòng sản phẩm của Anthropic vẫn đang bị đình chỉ.

Sự việc này làm nổi bật một rủi ro mà nhiều công ty quốc tế đang phải đối mặt: bất kỳ tổ chức hay chính phủ nào xây dựng hạ tầng trên nền tảng AI của Mỹ đều phải chấp nhận khả năng quyền truy cập có thể bị thu hồi qua đêm mà không nhận được giải thích rõ ràng.

Thủ tướng Modi cũng nhấn mạnh rằng các quốc gia dân chủ cần có quyền truy cập không bị hạn chế vào các mô hình AI hàng đầu để bảo vệ hạ tầng trọng yếu. Aidan Gomez, CEO của Cohere, nhận định rằng việc phụ thuộc vào một nhóm nhỏ các công ty công nghệ lớn là mối đe dọa đối với khả năng phục hồi của quốc gia. Theo ông, chủ quyền số không chỉ là vấn đề cạnh tranh thị trường, mà là việc ai nắm quyền kiểm soát công nghệ nền tảng định hình an ninh kinh tế trong tương lai.

Để giải quyết vấn đề này, các nhà lãnh đạo G7 đã thảo luận về việc thiết lập cơ chế “đối tác tin cậy” (trusted partners), cho phép các quốc gia ngoài Mỹ tiếp cận các mô hình AI tiên tiến từ những công ty như Anthropic hay OpenAI. Mục tiêu là duy trì một mạng lưới thương mại mở, vượt qua các hạn chế từ phía Mỹ, miễn là các bên sử dụng mô hình này để phát triển khả năng phòng thủ trước các đối thủ cạnh tranh.

Tuy nhiên, tính khả thi và phạm vi áp dụng của cơ chế này vẫn còn là dấu hỏi lớn. Trong bối cảnh các mô hình AI của Mỹ vẫn đang dẫn đầu về công nghệ, việc đạt được sự cân bằng giữa nhu cầu sử dụng công nghệ tiên tiến và đảm bảo chủ quyền số vẫn là một bài toán khó đối với nhiều quốc gia trên thế giới.

Nguồn tham khảo: TechCrunch