Điểm danh các startup năng lượng nhiệt hạch huy động vốn thành công trên 100 triệu USD

Trong vài năm trở lại đây, năng lượng nhiệt hạch (fusion power) đã chuyển mình từ một khái niệm viễn tưởng thành một công nghệ đầy tiềm năng, thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà đầu tư. Dù vẫn đối mặt với thách thức về chi phí và kỹ thuật, lời hứa về một nguồn năng lượng gần như vô tận từ phản ứng hạt nhân đang thúc đẩy hàng loạt startup chạy đua giành lấy thị phần trong tương lai.

Sự bùng nổ này được cộng hưởng bởi ba yếu tố then chốt: sức mạnh tính toán của chip xử lý, sự tiến bộ của AI và công nghệ nam châm siêu dẫn nhiệt độ cao. Những đột phá này cho phép thiết kế các lò phản ứng tinh vi hơn, mô phỏng chính xác hơn và kiểm soát phản ứng phức tạp hơn.

Các tên tuổi lớn trong ngành

• Commonwealth Fusion Systems (CFS): Với tổng vốn huy động gần 3 tỷ USD, CFS hiện là đơn vị dẫn đầu thị trường. Startup này đang phát triển lò phản ứng Sparc tại Massachusetts, sử dụng thiết kế tokamak với nam châm siêu dẫn nhiệt độ cao, dự kiến vận hành vào cuối năm 2026 hoặc đầu 2027.
• TAE Technologies: Thành lập từ năm 1998, TAE sử dụng cấu hình phản đảo chiều (field-reversed configuration). Công ty gần đây đã gây chú ý với kế hoạch sáp nhập cùng Trump Media & Technology Group, định giá công ty ở mức 6 tỷ USD.
• Helion: Đặt mục tiêu đầy tham vọng là sản xuất điện vào năm 2028 với khách hàng đầu tiên là Microsoft. Helion sử dụng cơ chế thu hoạch điện trực tiếp từ các cuộn dây từ tính khi phản ứng nhiệt hạch xảy ra.
• Pacific Fusion: Gây ấn tượng với vòng gọi vốn Series A hơn 1 tỷ USD, công ty tập trung vào phương pháp giam giữ quán tính (inertial confinement) sử dụng các xung điện từ thay vì laser truyền thống.
• Shine Technologies: Chọn hướng đi thực dụng hơn bằng cách bắt đầu với việc bán dịch vụ kiểm tra neutron và đồng vị y tế, đồng thời phát triển công nghệ tái chế chất thải phóng xạ trong khi chờ đợi hoàn thiện lò phản ứng nhiệt hạch.
• General Fusion: Với hơn 600 triệu USD vốn huy động, công ty từ Canada này sử dụng công nghệ nhiệt hạch mục tiêu từ tính (MTF) với các piston cơ khí để nén plasma.
• Inertia Enterprises & Focused Energy: Cả hai đều có mối liên hệ mật thiết với Cơ sở Đánh lửa Quốc gia (NIF) của Mỹ, tập trung vào phương pháp nén nhiên liệu bằng laser.
• Tokamak Energy: Tối ưu hóa thiết kế tokamak truyền thống thành hình cầu để giảm chi phí và kích thước nam châm, hướng tới các lò phản ứng nhỏ gọn hơn.
• Zap Energy: Sử dụng dòng điện để tự tạo từ trường nén plasma, loại bỏ nhu cầu về nam châm siêu dẫn đắt đỏ.
• Type One Energy & Proxima Fusion: Hai đại diện tiêu biểu cho công nghệ stellarator, một hướng đi khác biệt với tokamak nhưng đầy tiềm năng trong việc giam giữ plasma ổn định.

Dù con đường thương mại hóa vẫn còn dài, sự tham gia của các nhà đầu tư lớn và những bước tiến về kỹ thuật đang biến năng lượng nhiệt hạch trở thành một trong những lĩnh vực công nghệ quan trọng nhất của thập kỷ này.

Nguồn tham khảo: TechCrunch