Google đưa trung tâm dữ liệu vệ tinh đầu tiên lên quỹ đạo, thử nghiệm chạy AI trong không gian

Google vừa xác nhận vệ tinh thử nghiệm thuộc dự án Suncatcher đã đi vào hoạt động ổn định sau khi được phóng lên quỹ đạo bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX vào đầu tháng này. Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa tầm nhìn về các mạng lưới vệ tinh có khả năng thực hiện khối lượng công việc suy luận (inference) lớn ngay trong môi trường không gian.

Vệ tinh này được trang bị bốn chip xử lý Tensor Processing Units (TPU) của Google và hệ thống năng lượng tạo ra công suất 1 kW. Do giới hạn về điện năng, hệ thống chỉ có thể kích hoạt một chip TPU tại một thời điểm trong khoảng 20 phút, tạo ra những thách thức đáng kể cho việc duy trì kết nối liên tục giữa không gian và mặt đất.

Sau quá trình kiểm tra hệ thống kéo dài ba tuần, các kỹ sư đã thực hiện lệnh yêu cầu mô hình AI Gemma 4 (được cài sẵn trên vệ tinh) sáng tác một bài thơ haiku về không gian. Kết quả thu về cho thấy hệ thống đã phản hồi chính xác. Ngoài ra, vệ tinh cũng đã thực hiện các báo cáo về điều kiện quỹ đạo xung quanh.

Mục tiêu cốt lõi của chiến dịch thử nghiệm này là đánh giá hiệu suất của chip TPU dưới áp lực nhiệt và bức xạ vũ trụ. Bức xạ có thể gây ra hiện tượng “bit flips” – làm thay đổi giá trị lưu trữ trong bộ nhớ máy tính – dẫn đến sai lệch dữ liệu mà các công cụ giám sát thông thường khó phát hiện. Dữ liệu thực tế từ không gian sẽ giúp Google kiểm chứng các mô phỏng trên mặt đất, nơi các nhà nghiên cứu dự đoán rằng bức xạ sẽ gây ảnh hưởng tối thiểu đến các tác vụ suy luận nhưng lại là vấn đề lớn đối với quá trình huấn luyện mô hình.

Nếu các thử nghiệm hiện tại thành công, Google dự kiến sẽ phóng thêm hai vệ tinh trang bị chip tiên tiến hơn vào năm 2027, tập trung vào khả năng tạo năng lượng cao hơn và thử nghiệm các liên kết quang học giữa các vệ tinh. Dự án Suncatcher được xem là một bước đi dài hạn của Google nhằm xây dựng hạ tầng dữ liệu tối ưu cho thập kỷ 2030, dù hiện tại công ty đang đối mặt với nhiều áp lực về doanh thu từ các dịch vụ AI trên mặt đất.

Nguồn tham khảo: TechCrunch