Ai thực sự nắm quyền tại Anthropic sau khi IPO?

Anthropic được thành lập vào năm 2021 với sứ mệnh đảm bảo AI phục vụ lợi ích nhân loại. Tuy nhiên, khi công ty tiến gần đến đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), một nhóm đối tượng dường như bị gạt ra ngoài lề trong việc kiểm soát công ty: chính là các nhà đầu tư mua cổ phiếu trên thị trường công khai.

Cấu trúc quản trị đa tầng

Giống như nhiều tập đoàn công nghệ lớn tại Silicon Valley, Anthropic áp dụng cấu trúc quản trị phức tạp để duy trì quyền kiểm soát của những người sáng lập. Tuy nhiên, sự tập trung vào an toàn AI đã tạo ra một mô hình quản trị đặc thù, khiến cổ đông phổ thông có rất ít quyền quyết định đối với các vấn đề quan trọng, bao gồm cả việc bổ nhiệm hội đồng quản trị.

Cấu trúc này dựa trên ba trụ cột chính:

• Public Benefit Company (PBC): Anthropic hoạt động dưới mô hình công ty vì lợi ích công cộng, cho phép ưu tiên sứ mệnh an toàn AI song hành cùng lợi nhuận mà không lo ngại các vụ kiện từ cổ đông về việc tối đa hóa giá trị tài chính.
• Long-Term Benefit Trust (LTBT): Đây là một hội đồng độc lập nắm giữ loại cổ phiếu đặc biệt, có quyền bầu chọn và bãi miễn đa số thành viên hội đồng quản trị (gọi là Class T directors). Hội đồng này bao gồm các chuyên gia uy tín trong lĩnh vực y tế, an ninh quốc gia và vật lý.
• Quyền biểu quyết của người sáng lập: Bảy nhà sáng lập sở hữu một loại cổ phiếu đặc biệt mang lại 50,1% quyền biểu quyết, cho phép họ bầu chọn ba thành viên hội đồng quản trị.

Cơ chế kiểm soát và đối trọng

Điểm thú vị trong cấu trúc của Anthropic là khả năng đối trọng lẫn nhau. Hội đồng quản trị có quyền từ chối các quyết định nhân sự từ LTBT. Trong trường hợp xảy ra tranh chấp, quyền quyết định cuối cùng có thể được chuyển sang cho nhân viên công ty thông qua một cuộc bỏ phiếu.

Mô hình này dường như chính thức hóa quyền lực của nhân viên – một yếu tố từng gây xáo trộn tại OpenAI trước đây. Tại Anthropic, nếu các nhà sáng lập không đạt được sự đồng thuận, hoặc nếu nhân viên ủng hộ hội đồng quản trị thay vì các thành viên trong LTBT, tiếng nói của cổ đông phổ thông có thể trở nên quan trọng hơn dự kiến.

Tương lai của quyền kiểm soát

Quyền lực của các nhà sáng lập không phải là vĩnh viễn. Sau 10 năm kể từ ngày IPO, hoặc khi số lượng nhà sáng lập còn lại dưới ba người, quyền kiểm soát đặc biệt này sẽ chấm dứt. Khi đó, LTBT vẫn sẽ tiếp tục duy trì vai trò cho đến khi 85% cổ đông phổ thông bỏ phiếu giải tán, hoặc chính hội đồng này quyết định rút lui với sự chấp thuận từ hội đồng quản trị.

Chỉ khi cả hai lớp cổ phiếu đặc biệt này không còn tồn tại, các cổ đông phổ thông mới thực sự nắm quyền kiểm soát đối với tương lai của công ty.

Nguồn tham khảo: TechCrunch