Khi AI trở thành ‘thợ săn’ lỗ hổng: Cuộc đua bảo mật trước làn sóng khai thác mới

Trong một bài viết gần đây, chuyên gia bảo mật đã đưa ra những cảnh báo đáng chú ý về việc các mô hình AI đang thay đổi hoàn toàn cuộc chơi trong lĩnh vực an ninh mạng. Không còn là những giả thuyết trong phòng thí nghiệm, AI hiện đang được sử dụng để quét và tìm kiếm lỗ hổng trên các hệ thống hạ tầng trọng yếu như lưới điện, hệ thống nước và mạng lưới bệnh viện.

Dự án Athena và thách thức về quy mô

Dự án Athena của Chainguard đã ghi nhận hơn 40.000 phát hiện lỗ hổng kể từ tháng 6, với 42% trong số đó được xếp hạng nghiêm trọng hoặc cao. Điểm đáng chú ý là việc tạo ra các bản vá không phải là rào cản lớn nhất, mà chính là quy trình công bố (disclosure) và triển khai bản vá ở quy mô lớn.

Nhiều lỗ hổng được AI tìm thấy nằm ở các phiên bản phần mềm cũ vẫn đang được vận hành rộng rãi. Các “bản vá thầm lặng” (silent fixes) này thường không có CVE đi kèm, khiến các hệ thống quét lỗ hổng truyền thống bỏ sót, tạo ra rủi ro tiềm ẩn cho người dùng.

Trở thành CVE Numbering Authority (CNA)

Để giải quyết vấn đề này, Chainguard đang tiến hành trở thành một CNA. Mục tiêu là gán định danh cho các lỗ hổng nguồn mở đã được sửa ở nhánh chính (head) nhưng chưa từng được công bố chính thức, hoặc các dự án không còn người duy trì. Điều này sẽ giúp các đội ngũ bảo mật nhận được tín hiệu cảnh báo cần thiết để cập nhật hệ thống.

AI: Công cụ tìm kiếm lỗ hổng siêu tốc

Thông qua dự án Project Glasswing của Anthropic, khả năng của AI đã được chứng minh rõ rệt. Trong một thử nghiệm thực tế, một mô hình AI đã tìm thấy hơn một tá lỗ hổng nghiêm trọng (bao gồm RCE – thực thi mã từ xa) trong một dự án nguồn mở phổ biến chỉ trong vòng 6 giờ. Điều đáng lo ngại là dự án này vốn đã được kiểm tra và fuzzing kỹ lưỡng bởi các chuyên gia trong nhiều năm.

Thực tế này đặt ra một bài toán khó: Tốc độ phát hiện lỗ hổng của AI đang nhanh hơn nhiều so với khả năng vá lỗi và phản ứng của con người. Nếu không có quy trình xử lý hiệu quả, khoảng cách này sẽ bị kẻ tấn công khai thác triệt để.

Đảm bảo an toàn trong môi trường sandbox

Việc để AI tự động phát triển và thử nghiệm các exploit (mã khai thác) là một hoạt động nguy hiểm. Chainguard nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng microVM để cô lập các tác nhân AI. Mọi công việc từ phát triển exploit đến xác nhận bản vá đều diễn ra trong môi trường ảo hóa phần cứng, nơi các kết nối bị kiểm soát chặt chẽ và mọi hành vi vi phạm đều dẫn đến việc hủy bỏ môi trường ngay lập tức.

Nguyên tắc cốt lõi được đặt ra là: AI không được tự quyết định kết quả. Một lỗ hổng chỉ được ghi nhận khi hệ thống máy chủ có thể tái hiện thành công exploit đó trên một môi trường sạch. Đây là cách hiệu quả nhất để giảm thiểu tỷ lệ báo động giả (false positive) và đảm bảo tính chính xác cho các báo cáo bảo mật.

Nguồn tham khảo: The Hacker News